To okrągły nośnik, o średnicy od 17,5 do 30 cm. Nagranie dźwiękowe jest zapisane w sposób analogowy, spiralnie. Płyta wykonana jest z szelaku lub chlorku winylu. Stąd nazwa, powszechnie używana, płyta winylowa. Płytę gramofonową wynalazł Emil Berliner. Nagrywał dźwięk, w postaci poziomej linii falistej na grubej warstwie sadzy, z której po chemicznym utwardzeniu otrzymywał drogą galwaniczną metalowy negatyw, idealnie nadający się do tłoczenia płyt z masy szelakowej. Berliner stał się twórcą przemysłu fonograficznego. Najczęściej stosowane płyty, mają rozmiary 300, 250 i 175 mm, co odpowiada, kolejno, 12, 10 i 7 calom.

Ze względu na rodzaj rowka, wyróżniamy następujące rodzaje płyt: normalnorowkowe, mikrorowkowe i stereorowkowe. Dodatkowo rozróżnia się jeszcze dwa rodzaje płyt: single i longplay. Single odtwarza się z prędkością 45obr./min., a longplay z prędkością 33 1/3 obr./min. Obecną grupę zwolenników płyt winylowych stanowią audiofile, melomani i DJ’e.